<h3>1 MFD ची भूमिका काय आहे?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>म्युच्युअल फंड डिस्ट्रिब्युटर्सची (MFDs) प्राथमिक भूमिका ही ग्राहकांना/ संभाव्य गुंतवणूकदारांना त्यांच्या जोखीम प्रोफाइलच्या मूल्यांकनावर आणि शिफारस केलेल्या उत्पादनाच्या योग्यतेवर आधारित म्युच्युअल फंड योजनांच्या निवडक यादीची शिफारस करणे आणि गुंतवणूकदारांना निवड करण्यात मदत करणे ही आहे; तसेच ग्राहकांना म्युच्युअल फंडातील व्यवहार पूर्ण करण्यात मदत करणे.</li> <li>MFD च्या भूमिकेत गैर-वित्तीय सेवा विनंत्यांसाठी जसे की नामांकन / बँक खाते तपशील बदलणे, KYC अपडेट करणे आणि बाजारातील परिस्थिती / योजनेच्या कामगिरीवर आधारित वेळोवेळी ग्राहकाच्या म्युच्युअल फंड पोर्टफोलिओचे पुनरावलोकन करणे आणि गुंतवणूकदारांच्या गुंतवणूकीच्या उद्दिष्टांच्या आधारे काही बदल असल्यास सुचविणे यांसारख्या 'विक्रीनंतरच्या सेवा' प्रदान करणे देखील समाविष्ट आहे.</li> </ol> <h3>2 MFDs ना MF योजना निवडताना त्यांच्या म्युच्युअल फंड ग्राहकांना कोणताही गुंतवणूक सल्ला देण्याची परवानगी आहे का?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>गुंतवणूकदारांना निवड करण्यास मदत करण्यासाठी म्युच्युअल फंड योजनेची शिफारस करताना MFD ला <strong>केवळ "प्रासंगिक सल्ला" (incidental advice) देण्याची</strong> परवानगी आहे.</li> <li>जोपर्यंत ते SEBI कडे गुंतवणूक सल्लागार ("IA") म्हणून नोंदणीकृत नसतील, तोपर्यंत <strong>MFDs</strong> ना गुंतवणूक सल्ला देण्याची परवानगी <strong><u>नाही</u></strong>.</li> <li>शंका टाळण्यासाठी, हे स्पष्ट केले जाते की केवळ SEBI नोंदणीकृत गुंतवणूक सल्लागारांनाच (RIAs) तपशीलवार आर्थिक नियोजन ऑफर करण्याची आणि सर्वांगीण गुंतवणूक सल्ला देण्याची परवानगी आहे.</li> <li>"आर्थिक नियोजन" (Financial Planning) या संज्ञेची व्याख्या SEBI IA नियमन, 2013 च्या नियमन 2(h) मध्ये केली आहे आणि नियमन 2(l) "गुंतवणूक सल्ला" (Investment Advice) परिभाषित करते ज्यामध्ये आर्थिक नियोजनाचा समावेश आहे.</li> <li>अशा प्रकारे, MFDs ला त्यांच्या MF ग्राहकांसाठी आर्थिक नियोजन हाती घेण्याची / ऑफर करण्याची परवानगी नाही किंवा कोणत्याही जाहिराती / प्रचारात्मक / मार्केटिंग सामग्री / सोशल मीडिया इत्यादींमध्ये आर्थिक नियोजन आणि आर्थिक सल्ला हे शब्द वापरण्याची परवानगी नाही, जोपर्यंत ते SEBI कडे IAs म्हणून नोंदणीकृत नसतील आणि त्यांच्याकडे 'स्वतंत्रपणे ओळखण्यायोग्य विभाग' <strong>(SIDD)</strong> नसेल.</li> </ol> <h3>3 प्रासंगिक सल्ला (Incidental advice) म्हणजे काय?</h3> <ul> <li><strong>प्रासंगिक सल्ला</strong> म्हणजे गुंतवणूकदाराच्या गुंतवणुकीच्या उद्दिष्टांवर आधारित शिफारस केल्या जाणाऱ्या म्युच्युअल फंड योजनांच्या/उत्पादनांच्या अशा निवडक सूचीशी संबंधित आणि मर्यादित असा मूलभूत सल्ला देणे, ज्यामुळे गुंतवणूकदाराला निवड करण्यास मदत होईल. हे वितरकाने केलेल्या गुंतवणूकदाराच्या जोखीम प्रोफाइलच्या मूल्यांकनावर आणि गुंतवणूकदाराच्या गुंतवणुकीच्या उद्दिष्टाच्या तुलनेत शिफारस केल्या जाणाऱ्या म्युच्युअल फंड योजनेच्या योग्यतेवर आधारित असते. <strong><em>शंका टाळण्यासाठी, हे स्पष्ट केले जाते की 'प्रासंगिक सल्ल्या'मध्ये तपशीलवार आर्थिक नियोजन प्रदान करणे आणि समग्र गुंतवणूक सल्ला देणे समाविष्ट नाही.</em></strong></li> </ul> <h3>4 MFDs त्यांच्या ग्राहकांना ध्येय-आधारित SIPs आणि/किंवा एकरकमी गुंतवणुकीवर सल्ला देऊ शकतात का?</h3> <ul> <li>होय. MFDs म्युच्युअल फंड ग्राहकांना विशिष्ट ध्येय-आधारित गुंतवणूक करण्यासाठी मदत करण्यासाठी प्रासंगिक सल्ला देऊ शकतात - मग ती SIPs द्वारे असो किंवा एकरकमी गुंतवणूक असो - विशिष्ट ध्येयांसाठी (उदा. सुट्टी/पर्यटन स्थळांना भेट देणे/मुलांचे शिक्षण/लग्न, घर/वाहन खरेदी करणे इ.), बशर्ते असा प्रासंगिक सल्ला/शिफारसी केवळ म्युच्युअल फंड योजनांमधील गुंतवणुकीपुरती मर्यादित असेल.</li> </ul> <h3>5 कोणत्याही योजनेची शिफारस करण्यापूर्वी MFD साठी गुंतवणूकदारांचे रिस्क प्रोफाइलिंग करणे आणि भविष्यातील संदर्भांसाठी त्याची नोंद ठेवणे अनिवार्य किंवा बंधनकारक आहे का?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>MFDs ना त्यांच्या ग्राहकांचे रिस्क प्रोफाइलिंग करणे बंधनकारक आणि आवश्यक आहे, जेणेकरून ग्राहकाची जोखीम घेण्याची क्षमता, गुंतवणुकीच्या गरजा आणि उद्दिष्टे यांचे माहितीपूर्ण मूल्यांकन करता येईल आणि गुंतवणूकदाराच्या गुंतवणुकीच्या ध्येयावर आधारित ग्राहकाला शिफारस केलेल्या MF उत्पादनाची योग्यता/अनुकूलता तपासता येईल.</li> <li>MFD ला प्रत्येक ग्राहकाच्या जोखीम प्रोफाइलची योग्य नोंद भौतिक रजिस्टरमध्ये किंवा इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात (योग्य बॅकअपसह) त्वरित संदर्भासाठी ठेवणे आणि त्याचे वेळोवेळी पुनरावलोकन करणे आणि अद्यतनित करणे सोयीचे आहे.</li> </ol> <h3>6 "केवळ अंमलबजावणी (Execution Only)" आणि "सल्लागार (Advisory)" संबंध म्हणजे काय? या दोन्हीमध्ये काय फरक आहे?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>"केवळ अंमलबजावणी संबंध" अशा संबंध/व्यवहारांचा संदर्भ देतो ज्यामध्ये ग्राहक स्वतः संबंधित MFD कडून कोणत्याही सहभागाशिवाय किंवा प्रासंगिक सल्ल्याशिवाय किंवा शिफारसीशिवाय म्युच्युअल फंड योजनेतील व्यवहार ठरवतो/निवडतो/अंमलात आणतो. (<em>उदा.</em>, MFDs त्यांच्या म्युच्युअल फंड ग्राहकांना ऑनलाइन व्यवहार प्लॅटफॉर्म सेवा प्रदान करतात जे स्वतः योजना ठरवतात आणि गुंतवणूक करतात.)</li> <li>"सल्लागार संबंध" अशा संबंध/व्यवहारांचा संदर्भ देतो ज्यामध्ये MFD ग्राहकाला योजना निवडण्यात मदत करण्यासाठी मूलभूत/प्रासंगिक सल्ला देतो, जे वितरकाने ग्राहकाच्या जोखीम प्रोफाइलच्या केलेल्या मूल्यांकनावर आणि शिफारस केलेल्या योजनेच्या योग्यतेवर आधारित असते.</li> </ol> <h3>7 केवळ अंमलबजावणी संबंध / केवळ अंमलबजावणी व्यवहारांच्या (म्हणजेच, ज्या व्यवहारांमध्ये MFD चा कोणताही प्रासंगिक सल्ला समाविष्ट नसतो अशा प्रकरणात) संदर्भात MFD च्या जबाबदाऱ्या काय आहेत?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>नियामक तरतुदींनुसार जर MFD ला असे वाटत असेल की 'केवळ अंमलबजावणी' (Execution Only) व्यवहार ग्राहकासाठी योग्य नाही, तर MFD ने गुंतवणूकदाराला योजनेच्या अयोग्यतेबद्दल लेखी संवाद पाठवावा; आणि असा संवाद ग्राहकाने रीतसर पोचपावती देऊन स्वीकारला पाहिजे.</li> <li>MFD ने ग्राहकाकडून अशी पुष्टी मिळवली पाहिजे की वितरकाच्या अयोग्यतेच्या सल्ल्यानंतरही व्यवहार 'केवळ अंमलबजावणी' आहे आणि हे ऑडिट/तपासणी दरम्यान तपासणीसाठी जतन केले जावे.</li> </ol> <h3>8 MFDs ला गुंतवणूकदारांना आकर्षित करण्यासाठी सोशल मीडिया, प्रिंट मीडिया, आउटडोअर होर्डिंग्ज, रेडिओ, टीव्ही इत्यादींवर त्यांच्या MF एजन्सी / MF वितरण सेवांबद्दल जाहिरात करण्याची परवानगी आहे का?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>MFDs ला डिजिटल / इलेक्ट्रॉनिक / प्रिंट मीडिया इत्यादींवर त्यांच्या फर्म / सेवांबद्दल जाहिरात करण्यास कोणतीही बंदी नाही.</li> <li>तथापि, अशा जाहिराती SEBI नियमांचे आणि AMFI मार्गदर्शक तत्त्वांचे आणि MFDs साठीच्या आचारसंहितेचे काटेकोरपणे पालन करणाऱ्या असाव्यात.</li> <li>विशेषतः, MFDs ने सवलत किंवा भेटवस्तू / गिफ्ट-व्हाउचर्स इत्यादींचे प्रलोभन दाखवून किंवा "मोफत सल्ला" / "मोफत पोर्टफोलिओ पुनरावलोकन" ऑफर करून गुंतवणूकदारांना आकर्षित करणे टाळले पाहिजे.</li> <li>MFDs ने आर्थिक नियोजन ऑफर करणे किंवा त्यांच्या जाहिरातींमध्ये 'आर्थिक नियोजन' किंवा 'आर्थिक नियोजक' यासारख्या संज्ञा वापरणे टाळावे.</li> </ol> <h3>9 म्युच्युअल फंड वितरकांना व्यवसाय मिळवण्यासाठी YouTube चॅनेल किंवा Instagram खाते सुरू करण्याची परवानगी आहे का?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>होय, म्युच्युअल फंड वितरक YouTube चॅनेल सुरू करू शकतात, परंतु त्यांनी योजना-विशिष्ट शिफारसी किंवा वैयक्तिक योजनांबद्दल कामगिरीचे दावे करणे काटेकोरपणे टाळले पाहिजे. ते म्युच्युअल फंडातील गुंतवणुकीबद्दल केवळ शैक्षणिक सामग्री देऊ शकतात. दुसऱ्या शब्दांत, MFD च्या YouTube चॅनेलचा प्राथमिक उद्देश दर्शकांना म्युच्युअल फंड, गुंतवणुकीच्या संकल्पना आणि बाजारातील घडामोडींबद्दल शिक्षित करणे हा असावा, व्यवसाय मिळवण्यासाठी <strong>विशिष्ट MF योजनांचा प्रचार करणे हा नाही</strong>.</li> <li>MFDs ने त्यांच्या YouTube चॅनेलवर विशिष्ट म्युच्युअल फंड योजनांबद्दल मागील कामगिरीवर चर्चा करणे किंवा भविष्यातील परताव्याचा अंदाज वर्तवणे टाळावे.</li> <li>त्यांच्या YouTube चॅनेलवरील सर्व सामग्री म्युच्युअल फंड वितरण आणि जाहिरातींविषयी SEBI म्युच्युअल फंड नियम आणि AMFI मार्गदर्शक तत्त्वे / आचारसंहितेचे पालन करणारी असावी.</li> <li>MFD ने म्युचुअल फंड वितरक म्हणून त्यांची संलग्नता, त्यांच्या ARN आणि कोणत्याही संभाव्य हितसंबंधांच्या संघर्षासह स्पष्टपणे उघड करणे आवश्यक आहे.</li> <li>वरील मुद्दे इतर सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म जसे की LinkedIn, Facebook, Instagram, X इत्यादींना देखील लागू होतात.</li> </ol> <h3>10 MFD त्यांच्या YouTube चॅनेलवर किंवा कोणत्याही सोशल मीडियावर विशिष्ट योजनांच्या कामगिरीवर योजना विशिष्ट शिफारशी किंवा टिप्पणी का देऊ शकत नाहीत? मग YouTube चॅनल / सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचा उपयोग काय?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>शिफारस केल्या जाणाऱ्या योजनेच्या योग्यतेबाबत निर्णय घेण्यापूर्वी MFD ने ग्राहकाचे जोखीम प्रोफाइल / जोखीम घेण्याची क्षमता (risk appetite) तपासणे आवश्यक आहे. (अज्ञात) दर्शकांना त्यांची जोखीम प्रोफाइल किंवा उत्पादनांची उपयुक्तता न जाणता विशिष्ट म्युच्युअल फंड योजनांमध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी विशिष्ट योजनांच्या शिफारसी देणे इष्ट नाही आणि ते म्युच्युअल फंड वितरकांसाठी आचारसंहिता आणि नियामक मार्गदर्शक तत्त्वांचे स्पष्ट उल्लंघन असेल.</li> <li>SEBI च्या नियमांनुसार आवश्यक असलेले योग्य प्रकटीकरण / अस्वीकरण (disclaimers) इत्यादींशिवाय विशिष्ट म्युच्युअल फंड योजनांच्या कामगिरीवर भाष्य करणे हे MFD साठी नियम आणि आचारसंहितेचे उल्लंघन ठरेल आणि कठोर शिस्तभंगाच्या कारवाईस पात्र असेल.</li> </ol> <h3>11 MFD त्यांच्या ग्राहकांसोबत विविध MF योजनांच्या कामगिरीच्या तुलनेचा कोणताही अहवाल शेअर करू शकतो का?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>MFD ला त्यांच्या ग्राहकांसोबत असे अहवाल शेअर करण्यास कोणतीही मनाई नाही. तथापि, असे कामगिरी अहवाल AMC ने प्रकाशित केलेल्या फंड फॅक्ट शीट्समधून किंवा प्रतिष्ठित / विश्वसनीय स्त्रोतांकडून घेण्याचा सल्ला दिला जातो.</li> </ol> <h3>12 MFD जो सध्या MFD चा ग्राहक नाही, म्हणजेच ज्याने इतर काही MFD द्वारे किंवा थेट गुंतवणूक केली आहे, अशा MF गुंतवणूकदारासाठी पोर्टफोलिओचे पुनरावलोकन करू शकतो का आणि त्यात बदल सुचवू शकतो का?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>जर गुंतवणूकदाराने स्वतः MFD कडे संपर्क साधला असेल आणि MFD च्या मदतीसाठी / सेवेसाठी विनंती केली असेल तर MFD ला अशी सेवा प्रदान करण्यास कोणतीही मनाई नाही.</li> <li>तथापि, MFD ने इतर वितरकांच्या ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी सवलत (rebate) किंवा भेटवस्तू / गिफ्ट-व्हाउचर्स इत्यादींच्या प्रलोभनाद्वारे गुंतवणूकदारांशी संपर्क साधणे/आकर्षित करणे किंवा "मोफत सल्ला" / "मोफत पोर्टफोलिओ पुनरावलोकन" देण्याचे टाळावे.</li> </ol> <h3>13 म्युच्युअल फंड वितरकांना त्यांचे स्वतःचे विक्री जाहिरात आणि विपणन साहित्य / जाहिराती डिझाइन आणि प्रकाशित करण्याची परवानगी आहे का?</h3> <ul> <li>नाही. म्युच्युअल फंड वितरकांच्या आचारसंहितेमध्ये स्पष्टपणे नमूद केल्याप्रमाणे, MFD ने विपणन सामग्री (marketing material) जशी त्यांना AMC द्वारे प्रदान केली जाते तशीच वापरली पाहिजे आणि कोणत्याही योजनेसंदर्भात त्यांचे स्वतःचे विपणन साहित्य डिझाइन करू नये किंवा AMC च्या पूर्व लेखी मान्यतेशिवाय त्यांच्या वेबसाइट्स/अॅप्स/सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्ससह कोणत्याही AMC / MF चे नाव, लोगो, चिन्ह प्रदर्शित करू नये.</li> <li>एमएफडीने (MFD) योजनेचे नाव समाविष्ट असलेले/उल्लेख केलेले कोणतेही लेख/वृत्त/कामगिरी तुलना अहवाल/सानुकूलित कामगिरी तुलना अहवाल प्रदर्शित करण्यासाठी/प्रसारित करण्यासाठी एएमसीची (AMC) पूर्वपरवानगी घेणे आवश्यक आहे.</li> </ul> <h3>14: म्युचुअल फंड व्यतिरिक्त स्टॉकब्रोकिंग, डीपी सेवा, विमा, कॉर्पोरेट ठेवी इत्यादींसारख्या एकाधिक आर्थिक उत्पादनांमध्ये व्यवहार करणाऱ्या/सेवा देणाऱ्या एमएफडीला त्यांच्या कंपनी/संस्थेबद्दल एकच वेबसाइट/मार्केटिंग ब्रोशर असण्याची परवानगी आहे का, ज्यामध्ये एमएफ (MF) सह त्यांनी देऊ केलेल्या सर्व गुंतवणूक उत्पादनांचा/सेवांचा उल्लेख असेल?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>होय. संस्थेद्वारे दिल्या जाणाऱ्या सर्व सेवांसाठी एमएफडीकडे एक सामायिक वेबसाइट असू शकते / सामायिक मार्केटिंग ब्रोशर जारी करू शकतात, बशर्ते संस्था या संदर्भातील संबंधित / लागू नियामक मार्गदर्शक तत्त्वांचे योग्यरित्या पालन करत असेल आणि नोंदणीकृत नाव व AMFI / SEBI / IRDA नोंदणी क्रमांक स्पष्टपणे नमूद करत असेल.</li> </ol> <ul> <li>याव्यतिरिक्त, एमएफडीला सर्व प्रकारच्या छापील संवादांमध्ये नावाच्या सोबत/खाली "AMFI-registered Mutual Fund Distributor" ही टॅगलाइन, किमान 12 फॉन्ट आकारात स्पष्ट आणि वाचनीय फॉन्टमध्ये प्रदर्शित करणे आवश्यक आहे.</li> </ul> <h3>15: एमएफडींना त्यांच्या म्युच्युअल फंड ग्राहकांच्या संदर्भात कागदपत्रांच्या कोणत्याही नोंदी इत्यादी ठेवणे आवश्यक आहे का?</h3> <ul> <li>होय. एक्झिक्यूशन ओन्ली ट्रान्झॅक्शन्स/रिलेशनशिपच्या (केवळ अंमलबजावणी व्यवहार/संबंध) बाबतीत एमएफडींनी त्यांच्या म्युच्युअल फंड ग्राहकांच्या जोखीम प्रोफाइल, उत्पादन उपयुक्तता आणि संमती/असंमती तसेच ग्राहकांशी झालेला पत्रव्यवहार, विशेषतः त्यांच्या एमएफ ग्राहकांच्या कोणत्याही तक्रारींच्या संदर्भात पुरेशा नोंदी राखणे अपेक्षित आहे. असा रेकॉर्ड भौतिक किंवा डिजिटल स्वरूपात असू शकतो.</li> </ul> <h3>16: ग्राहकांच्या तक्रारींसंदर्भात एमएफडीच्या काय जबाबदाऱ्या आहेत?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>एक चांगली सवय म्हणून एमएफडींनी त्यांच्या ग्राहकांच्या तक्रारींचे निवारण करावे, योग्य ट्रॅक ठेवावा आणि ग्राहकांना त्यांच्या तक्रारी सोडवण्यात मदत करावी अशी अपेक्षा आहे.</li> <li>आचारसंहितेच्या कलम 4(j) नुसार, एमएफडी मार्केटिंग, विक्री आणि वितरण उपक्रमांमधून उद्भवणाऱ्या गुंतवणूकदारांच्या तक्रारी सोडवण्याचा प्रयत्न करतील आणि तक्रारींच्या निवारणासाठी एएमसींना (AMCs) संपूर्ण मदत करतील.</li> <li>एमएफडींसाठी त्यांच्या ग्राहकांच्या तक्रारींचा मागोवा घेण्यासाठी आणि समाधानकारक निराकरण सुनिश्चित करण्यासाठी एक रजिस्टर किंवा रेकॉर्ड राखणे उचित आहे आणि एक चांगली सवय म्हणून या संदर्भात तत्पर आणि पद्धतशीर असणे आवश्यक आहे. असा रेकॉर्ड प्रत्यक्ष रजिस्टरमध्ये किंवा इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने (योग्य बॅकअपसह) ठेवला जाऊ शकतो.</li> </ol> <h3>17 एखादा MFD त्याच्या उप-वितरकांसाठी विक्री वाढवण्यासाठी विक्री प्रोत्साहन मोहीम / स्पर्धा सुरू करू शकतो का?</h3> <ul> <li>MFD ने त्यांच्या उप-वितरकांसाठी कोणतीही विक्री प्रोत्साहन मोहीम / स्पर्धा सुरू करण्यावर कोणतीही बंदी नाही, बशर्ते उप-वितरकांकडून विक्रीचे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी कोणतीही चुकीची विक्री (mis-selling) किंवा चर्निंग (churning) होणार नाही.</li> </ul> <h3>18 MFD विक्रीचे उद्दिष्ट साध्य केल्याबद्दल उप-वितरकांना वस्तूंच्या स्वरूपात (in kind) बक्षीस देऊ शकतो का?</h3> <ol style="list-style-type: lower-alpha;"> <li>सेबी मास्टर परिपत्रक क्र. SEBI/HO/IMD/IMD-PoD-1/P/CIR/2023/74 दिनांक 19 मे 2023 च्या कलम 10.1.12 (b) नुसार, MFs/ AMCs सर्व योजनांमध्ये कमिशनचे पूर्ण ट्रेल मॉडेल (full trail model) स्वीकारतील, कोणत्याही आगाऊ कमिशनच्या पेमेंटशिवाय किंवा कोणत्याही ट्रेल कमिशनच्या आगाऊ पेमेंटशिवाय, प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे, रोख किंवा वस्तूंच्या स्वरूपात, प्रायोजकत्वाद्वारे किंवा इतर कोणत्याही मार्गाने. दुसऱ्या शब्दांत, वितरकाला ट्रेल कमिशनच्या स्वरूपात नसलेले इतर कोणत्याही स्वरूपातील प्रोत्साहन वरील नियामक मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार अनुमत नाही.</li> <li>त्यानुसार, MFD त्यांच्या उप-वितरकांना केवळ ट्रेल कमिशन देऊ शकतात. शिवाय, असे पेमेंट केवळ आर्थिक स्वरूपात (रोखीत) असावे.</li> </ol> <h3>19 MFD त्यांच्या उप-वितरकांसाठी पर्यटन स्थळावर प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करू शकतो का?</h3> <ul> <li>MFDs त्यांच्या उप-वितरकांसाठी भारतातील अशा ठिकाणी वाजवी खर्चात प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करू शकतात, जे लॉजिस्टिक व्यवस्था आणि खर्चाच्या दृष्टीकोनातून सोयीस्कर/मध्यवर्ती ठिकाणी स्थित आहे आणि कोणत्याही आकर्षक पर्यटन स्थळावर (exotic tourist destination) नाही. व्यापक संस्थात्मक प्रक्रियेचा भाग म्हणून अनेक नियमन केलेल्या वित्तीय उत्पादनांवर (जसे की ठेवी, विमा, PMS, AIFs, ब्रोकिंग इ.) कामगिरीसाठी उप-वितरकांना मान्यता देण्यासाठी MFD द्वारे एखादा कार्यक्रम चालवला जात असल्यास या आवश्यकतेमध्ये सूट दिली जाऊ शकते, बशर्ते MFD च्या अनुपालन अधिकाऱ्याने (Compliance Officer) अशा कार्यक्रमाचे पुनरावलोकन केले असेल आणि मंजूर केले असेल जेणेकरून सहभागीद्वारे कोणत्याही म्युच्युअल फंड योजनेसाठी अवाजवी उत्पादन पूर्वाग्रह किंवा आक्रमक विक्री तंत्राचा वापर होणार नाही.</li> </ul>